Kurmay Subay Şerif Bey “Sarıkamış” adlı kitabında şöyle anlatıyor:
“Yol kenarında karların içinde çömelmiş bir asker, bir yığın karı kollarıyla kucaklamış, titreyerek, feryat ederek dişleriyle kemiriyordu. Kaldırıp yola sevketmek istedim. Beni hiç görmedi. zavallı çıldırmıştı. Bu suretle şu lanetli buzullar içinde biz belki on bin kişiden fazla insanı bir günde karların altına bıraktık ve geçtik”.
Şalpazarı ilçesinin ev sahipliğini yaptığı Sarıkamış Şehitleri anma yürüyüşü bu yılda muhteşem oldu. 105.inci yılı dolayısıyla anılan günde halkın büyük ilgi gösterdiği anma yürüyüşü tekbirler ve marşlar ile devam edip dualar ile son buldu. Kadın, erkek genç, yaşlı, çoluk çocuk demeden binlerce halkın katıldığı bu yürüyüş güzel görüntüler oluşturdu. Halkın asker ile içiçe oluşu, bayrağa dokunuşları, yöresel kıyafetleri ve her yönüyle objektiflere yansıdı.
Organizasyon Trabzon Valiliği, Trabzon Büyük Şehir Belediyesi, Şalpazarı Kaymakamlığı, Şalpazarı Belediyesi ve Trabzon İl Müdürlüğü'nce yürütüldü. Düzenlenen yürüyüşe; Trabzon Valisi İsmail Ustaoğlu, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Murat Zorluoğlu'u, Şalpazarı Kaymakamı Uğur Ünsal, Şalpazarı Belediye Başkanı Refik Kurukız, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Atilla Ataman, Trabzon İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Erhan Demir, Trabzon İl Emniyet Müdürü Metin Alper, MHP MYK Üyesi Süleyman Yunus Latifoğlu, MHP İl Başkanı Bekir Sıtkı Tarım, Şalpazarı Belediyesi Meclis Üyeleri, siyasi parti ilçe başkanları, mahalle muhtarları, kurum amirleri ve binlerce vatandaşın katılımı ile düzenlendi.
Sarıkamış Şehitleri Anısına düzenlenen yürüyüş Sisdağı Hanyanı mevkiinden başladı. 2187 rakımlı Sisdağı'nda son bulan yürüyüş protokol konuşmaları ve Şalpazarı İlçe Müftüsü Hüseyin Hacıfettahoğlu' nun Kuran'ı Kerim tilaveti ve yapılan duanın ardından vatandaşlara kırık buğday çorbası ikramı ile son buldu.
Sarıkamış.... Hüzünlü bir kış ayı idi.
Yıl 1914…Yer Sarıkamış…
Sarıkamış‘ta 60 bini donarak olmak üzere 78 bin şehit vermiştik.
1914 yılının 15-22 Aralık tarihleri arasında, Sarıkamış yakınındaki Allahuekber dağlarında, Kars’ı Ruslardan geri almak için harekata katılan 60 bin asker donarak öldü.
Başkumandan vekili Enver Paşa büyük bir güçle, Rusları hiç beklemedikleri bir yerden, Allahüekber dağlarından aşarak vurmayı ve Kars‘ı yeniden vatan topraklarına katmayı hedeflemiştir. Allahuekber dağlarının yer yer 2-3 bin rakımlı geçitlerinde ısı sıfırın altında 30 dereceye kadar düşüyordu. Türk askerlerinin büyük bölümü ise çölden gelmişti ve üzerlerinde yazlık üniformalar vardı.
Sarıkamış’ta dondurucu soğuk altında askerlerimizin durumunu Kurmay Subay Şerif Bey “Sarıkamış” adlı kitabında şöyle anlatıyor:
“Yol kenarında karların içinde çömelmiş bir asker, bir yığın karı kollarıyla kucaklamış, titreyerek, feryat ederek dişleriyle kemiriyordu. Kaldırıp yola sevketmek istedim. Beni hiç görmedi. zavallı çıldırmıştı. Bu suretle şu lanetli buzullar içinde biz belki on bin kişiden fazla insanı bir günde karların altına bıraktık ve geçtik”.
Rus Kafkas Ordusu Kurmay Başkan Vekili Dük Aleksandroviç Pietroviç Sarıkamış’ta gördüklerine anılarında şöyle yer vermiş:
“İlk sırada diz çökmüş 9 kahraman. Mavzerleriyle nişan almışlar, tetiğe asılmak üzereler ama asılamamışlar… İkinci sırada cephane taşıyanlar var, sandıkları bir avuçlamışlar ki, kainattan hırslarını almak istiyor gibiler. Öylesine kaskatı kesilmişler… Ve sağ başta Binbaşı Nihat. Dimdik ayakta, başı açık, saçları beyaza boyanmış, gözleri karşıda…Allahuekber dağlarındaki son Türk müfrezesini teslim alamadım. Bizden çok evvel, Allah’larına teslim olmuşlardı.”
Allahuekber dağları, 37 bin şehit verilerek aşıldı ve Sarıkamış kuşatıldı. Sarıkamış kuşatma harekatı aşırı soğuk ve açlık yüzünden, hedef ele geçirilemeden, 5 Ocak 1915’de sona erdi. Osmanlı Ordusu bu dağlarda, 60 bini donma sonucu tam 78 bin şehit verdi. Rus birlikleri de bu savaşlarda 32 bin askerini kaybetti.
 |
| Şalpazarı Kaymakamı Uğur Ünsal |
 |
| Şalpazarı Belediye Başkanı Refik Kurukız |
 |
| NOT : Geçen yıl düzenlenen organizasyonun havadan çekilen görüntüsü A. Ajansı tarafından yılın en iyi 50 resimleri arasında oylamaya seçilmişti. |
Resim kaynakları için Şalpazarı Belediyesine, Fazli DEMİRTÜRK ve Ercan KANDEMİR beylere teşekkür ederim
Bir başka Kayıp Şehir Anadolu'ya Seyehatte görüşmek üzere...
Yorumlar
Yorum Gönder