LAODİKEİA ANTİK KENTI'NE DOĞRU

Denizli'ye gelip Pamukkale'yi gezmişken 2300 yıllık Laokadia Antik Kentini görmemek olmazdı. Laokadia Antik Kenti Denizli şehir merkezinden pamukkale yolunu takiben 6 km mesafededir. Denizli'nin Hieropolis Antik Kenti'nden sonra kazıların yapılarak gün yüzüne çıkartıldığı en görkemli antik kentlerinden bir tanesidir Laokadia. ayrıca yapılan kazılarda bulunan bulgular Erken Kalkolitik Dönem (Bakır Çağı, M.Ö. 5500’lu yıllara kadar buranın bir yerleşim yeri olduğunu gösteriyordu. geniş araziye yayıldığından gezimiz yorucu olsada gezmeye değiyordu.

Suriye Caddesi

Antik kent hakkında gezdiklerimiz ve gördüklerimiz hakkında kısa bilgi verelim.

Giriş çıkış saatleri

15 Nisan / 2 Ekim

Yaz Açılış Saati: 08:0015 - 19:00

3 Ekim / 14 Nisan

Kış Açılış Saati: 08:00 - 17:00

1. Meclis Binası (Bouleuterion) 2. Güney Hamam Kompleksi 3. I. Su Dağıtım Merkezi 4. Stadyum 5. Merkezi Hamam 6. Batı Hamamı 7. Doğu Hamamı 8. Kuzey Tiyatrosu 9. Batı Tiyatrosu 10. Caracalla Çeşmesi 11. Suriye Caddesi 12. Tapınak A 13. Dört Kollu Bizans Yapısı 14. Oktagonal Doğu Bizans Yapısı 15. Tapınak ve Kuzey Bazilika 16. Güneybatı Bazilikası 17. Kuzeybatı Kilisesi 18. Dört Kollu Bizans Klisesi 19. Efes Kapısı 20. Hierapolis Kapısı 21. Suriye Kapısı 22. Aphrodisias Kapısı ve Güney Bizans Kapısı 23. Batı Agorası 24. Efes Caddesi YanındakiYuvarlak Yapı 25. Efes Yolu Asopos Üzerindeki Köprü 26. II. Su Dağıtım Merkezi 27. I. Anıtsal Giriş 28. Merkezi Agora 29. Erken Bizans Surları 30. Doğu Bizans Kapısı 31. Doğu Bizans Nymphaeumu 32. A Nymphaeum (S.Severus Çeşmesi) 33. Efes Caddesi 34. Güney Agorası 35. Güney Roma Villası 36. Kuzey Atölyesi 37. Güneybatı Tapınağı 38. Pithoslu Mekan 39. Sokak Su Dağıtım Merkezi 40. Prytaneion (Konuk Evi) 41. Batı Tiyatrosunun Yanındaki Yapı 42. Tapınak? 43. Tapınak? 44. Yuvarlak Tapınak? 45. Anıtsal Geçiş 46. Portikus 47. Nymphaeum? 48. Batı Nymphaeumu 49. Kuzey Bizans Kapısı 50. Nekropol Alanları 51. Asopos Tepesi

Bu antik kent aynı zamanda bir Frigya şehridir. Helenistik kent, 261-263 yılları arasında Seleukos Kralı II. Antiokhos tarafından karısı Laodike adına kurulmuş ve kent adınıda oradan almıştır. bir diğer görüş ise Lykos ırmağının güneyinde kurulmasından dolayı adı antik kaynaklarda daha çok “Lykos'un kıyısındaki Laodikeia” şeklinde geçmektedir ki adının oradan geldiğidir.   

M.Ö. 130/129 yılında ise bölge tamamen Roma’ya bağlanmıştır. Hristiyanlığın 7 ünlü kilisesinden birinin bu kentte bulunması, Hıristiyanlığın burada ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Erken Bizans Dönemi’nde metropollük seviyesinde dini bir merkez haline gelmiştir. Laodikeia, MÖ. I. yüzyılda Anadolu'nun en önemli ve ünlü kentlerinden biridir. Kentteki büyük sanat eserleri bu döneme aittir. Romalılar da Laodikeia'ya özel bir önem vermişler ve Kıbyra (Gölhisar-Horzum) Conventus'unun merkezi yapmışlardır. MS. 60 yılında meydana gelen çok büyük bir deprem, kenti yerle bir etmiştir.  Laodikeia’da yapılan kazı çalışmaları, Erken Kalkolitik Dönem (Bakır Çağı, M.Ö. 5500’den M.S. 7. yy.’a kadar kesintisiz yerleşimlerin varlığını ortaya koymuştur. 

Yaklaşık 5 kilometrekarelik alana yayılan Laodikeia’nın önemli ve günümüze kadar gelebilen yapıları içinde; MS. 79 yıllarında yapılan stadyumun uzunluğu 350 metre, genişliği 60 metredir. Amfiteatr şeklinde yapılmış olan yapının, 24 oturma basamak sırası bulunmaktadır. Büyük bölümü tahrip olmuştur. 

küçük tiyatro

2 tiyatrosu vardır. Büyük Tiyatro antik kentin kuzeydoğu tarafındadır. Yaklaşık 20.000 kişiliktir.  Küçük Tiyatro ise büyük tiyatronun 300 metre kadar kuzeybatısında yer almaktadır. Grek tiyatrosu tipinde araziye uygun olarak, Roma tarzında inşa edilmiştir. Yaklaşık 15.000 kişi alabilecek büyüklüktedir. 

4 hamam kompleksi, 5 agorası, 5 nymphaeumu, 2 anıtsal giriş kapısı, Bouleuterionu, tapınakları, Peristylli evleri, Latrina, kiliseleri ve anıtsal caddeleri sayılabilir. 

Anıtsal çeşme kentin ana caddesi ile ara caddesi köşesinde yer almaktadır. Roma dönemi yapısıdır. İki cepheli olarak yapılmış havuz ve nişleri vardır. Bizans zamanında onarım görmüştür. Meclis binası kentin güneybatısındadır. Dikdörtgen planlı olan anıtsal yapı, doğu-batı yönünde uzanmaktadır. Ana giriş doğu cephesindedir. Zeus tapınağı antik Laodikeia kentinin sütunlu caddesinin doğu kesiminde, küçük tiyatro ile Nymphaeum arasında bulunmaktadır. Büyük kilise sütunlu caddenin güneyinde caddeye bitişik olarak inşa edilmiştir.

Kentin dört tarafını ise nekropol alanları çevirir. Laodikeia, Hristiyanlık dünyası için çok önemlidir. Çünkü kent M.S. 4. yy.’dan itibaren Kutsal Hac Merkezi olma gibi dinsel bir özelliğe sahip olmuştur. Bu nedenle İncil’de adı geçen ve Laodikeia Kilisesi adına vahiy gönderilen bir kentte Laodikeia Kilisesi’nin ortaya çıkarılması, bu kutsallığı bir kat daha artırmaktadır. Kilise, Büyük Constantinus zamanında (M.S. 306-337), Hıristiyanlığın M.S. 313 yılında Milano Fermanı ile serbest olmasıyla birlikte yapılmıştır. Bu yönüyle Hıristiyanlık dünyasının en eski ve en önemli kutsal yapılarından biri olma özelliğini korumaktadır ve bu nedenle yapı bir hac kilisesidir. not . Bazı resimler için ismail Karagöz - Enis Erkan ve Manfred schuhle arşivinden alınmıştır.

Üst resimde alt yapı kanalizasyonları ve kazı yapılmadan önceki antik kentin görüntüsüdür. Krater gibi görünen kısım ise büyük tiyatrodur. Alt resim ise kazı çalışmaları sonucu ortaya çıkarılmış halidir. 

Üst resime bakıldığında karşı tepenin altında görünen beyaz alan Pamukale'dir Yorucu bir gezinin ardından Burdur'a doğru yol alırken bir başka Kayıp Şehir Anadolu'da buluşmak üzere....